Zeytin; kültürel, doğal, sosyal ve sürdürülebilir bir tarım ürünüdür

Zeytin İçin Uygun Koşullar

Zeytin ağacı, 600 metre yüksekliğe kadar kayatta kalabilir, verimli olduğu sını 400 metredir. 
Kalkerli-kumlu besin maddelerince zengin, Ph değeri 6-8 olan toprağı sever. Toprak tipinde çok seçici olmasa da taban suyu 1 metreden yakın olmamalıdır. Taban suyu yakınsa drenaj yapılmalıdır.
Zeytin +40 ile -7 derece sıcaklık aralığında yaşamını sürdürebilir. Ancak büyüme ve meyve oluşumu işin olması gereken sıcaklık 15-25 derecedir. 
Zeytinin yılın belli bölümünde sıcaklık ihtiyacı ve yılda en az 600 saat soğuklama ihtiyacı vardır. Soğuklama meyvedeki aromayı etkiler. Yıllık Yağış ihtiyacı 650-850 mm dir


Zeytin bahçesinin Tesis Edilmesi

Zeytin ağacı için uygun iklim toprak özelliği seçilir. Zeytin bahçesince ilk olarak taban suyu ve hakim rüzgar göz önüne alınarak drenaj gereksinimi, dikim aralık – yönü, sulama ve toprak işleme metodu belirlenir. 

Fidan dikiminden önde toprak derince işlenir. Gerekliyse teraslama, yüzey tesviye işlemleri yapılır. 

Fidan dikim çukurları için hiza ve işaretler belirlenir. 1 m çapında 80 cm derinliğinde çukurlar açılır. Çukur Açılırken yüzey toprağı ve alt toprak ayrı yerde biriktirilir.  Çukurlar dikimden bir süre önce açılıp çukur gübrelenmeli ve havalandırılmalıdır.

Fidan dikiminde, çukur açılırken ayrılan üst toprak çukurun tabanına konur, zeytin fidanı torbadaki toprağın hizası ile bahçe toprağının hizası aynı seviyede olacak şekilde yerleştirilir. Fidanı sabitlemek için herek kullanılır. ve sulama yapılır

Zeytin Ağacında İlk Budama

İlk budama dikimden 1-2 yıl sonra yapılır. Budama süresine kadar çalı formuna gelmiş fidanda ilk budama yapılırken bahçenin özelliklerine göre budama şekli belirlenir, hakim rüzgar, güneşlenme süresi ve su yeterliliği göz önünde tutulur. İlk budamada fidanın ana gövdesinden çıkan dallar temizlenerek ağacın tepe tacı oluşturulur. Sonraki yıllarda kullanılacak budama metoduna göre ilk şekil verilirken 2 yada 3 ana dal ve bir şemsiye bırakılır. İlk budama işlemini takip eden yıl sulama ve besleme periyodu disiplinli olmalıdır. 

Toprak İşleme

Toprağın fiziksel kimyasal ve biyolojik olayları gerçekleştirebileceği homojen bir ortam hazırlamak için toprak düzenli olarak işlenmelidir. 

Toprağı kabartmak, su tutma özelliğini arttırır, toprağın çalışması için gerekli havalandırma ihtiyacını karşılar, verilen gübrenin homojen karışmasını sağlar, yabancı ot ile mücadeleyi kolaylaştırır, 

Zeytin meyvesine gelen bir çok zararlı yumurtlama ve uyuma sürecini toprak altında geçirir. Toprağın işlenmesi bu zararlıların azalmasında da yardımcı olur.

İşlenmiş toprak zeytin ağacının kök gelişimi için en uygun ortamı oluşturur. 

Toprak işleme aynı zamanda yangın, erozyon, verimli üst yüzeyin kaybı gibi olumsuzlukların yaşanmasını engeller. 

Zararlılarla Genel Mücadele

Zeytin meyvesi bir çok zararlının üreme, yumurtlama sürecinde gözde bir meyvedir. iyi besin değerleri ve barındırdığı bileşenler zeytin meyvesinin kendine has zararlılarını etrafına toplar. 

Çoğu zararlı havanın ısınmasıyla birlikte görünmeye başlar, meyvenin oluşumundan hemen önce ağcın bedenine ilk uğrayan karıncadır. Karınca için bakır-kireç karışımı ile ağaç gövde ve dallarını boyamak yeterli bir çözüm. 

Nisan ayı itibariyle artık meyveye zarar verecek her türlü canlı hasat süresine kadar zeytine uğrayacaktır. Her canlı ile detay şekilde kimyasal mücadele vermek mümkün, ancak zeytin zararlısıyla en etkili mücadele bölgesel birlikle verilen mücadeledir. Bahçe çevresi komşular gerektiği gibi toprağını işlemeli ve zararlı ile mücadele etmelidir. 

Sulama

Zeytin ağacı uyku döneminde sulamaya ihtiyaç duymaz, kış süresinde yağışlar yeterlidir. 

havanın ısınması ve yağışların yetersiz gelmesiyle sulamaya periyodik olarak başlanır. Meyve doğum sürecine girdiğinde sulama düzeninde daha dikkatli olunmalı. 

Meyve tutumundan sonra sulamanın ne sıklıkla olacağı yapraklara bakılarak anlaşılabilir. Suyun yetersiz olduğu zamanda yaprakların kırılganlığı artar ve içe doğru kıvrım oluşturur. Kaç günlük aralıkla sulanacağı bu şekilde belirlenebilir. 

Zeytinde çoğu zararı, zararlı canlılar verse de bilinçsiz sulama da büyük zararlar verir. 
Solgunluk, çürüme, dal kanseri, antraknoz  gibi zararlar aşırı ve bilinçsiz sulama ili mücadele edilemez hale gelmektedir. 

Hasat ve Meyveyi Muhafaza Etme

Zeytin Meyvesi, sofralık ve yağlık olarak değerlendirilir. 

Hasat işleminde meyveye zarar vermemek ve hızlı davranmak çok önemlidir. 

Zeytin hasadı meyvenin değerlendirileceği işleme göre hasat makineleri yada el ile toplayarak – sıyırarak yapılır. 

Meyve yağlık olarak işlenecekse ağacın altı hasat örtüleri ile kaplanır, dal sarsıcı yada sırık kullanılarak meyvenin örtü üzerine düşmesi sağlanır. 

Meyve sofralık olarak işlenecekse hasat örtüsü yerine meyvenin el ile hasat edilerek kasalara biriktirilmesi meyvenin zarar görmemesi açısından en iyi metottur. 

Hasat edilmiş zeytinler yağlık yada sofralık fark etmeksizin en hızlı şekilde son ürüne çevrilmek üzere işlenmelidir. Dalından kopmuş meyve çevresel etkenlere karşı en savunmasız haldedir. Oksijen ve hava sıcaklığı bu süreçte en etkili zararlıdır. 

Meyve taşınırken kapalı kaplarda hava almayacak şekilde taşınmamalıdır. ;Birbirine değen iki zeytin tanesinde çok kısa sürede kızışma olacaktır. 

Diğer Yazılarımız